-اولین معمار تعلیم دیده ایرانی در اروپا: ممتحن الدوله (در 1243 به ایران بازگشت)



 -در ابتدا ساخت به شیوه ی سنتی و با مصالح بومی صورت می گرفت.

اما بعد از پایان جنگ جهانی دوم، مصالحی چون آجر، تیرآهن و بتن مورد استفاده قرار گرفتند.



  • سبک ملی

حفظ کالبد اروپایی بنا + آمیختن عناصر ایرانی


  • معماری شبه مدرنیستی ایران

تحت تاثیر:

-معماری مدرن مکتب وین

-معماری اکسپرسیونیست آلمان قبل از دهه 1930

-آرت نووی فرانسه

-معمارانی چون لوکوربوزیه، فرانک لوید رایت، ریچارد نویترا، آلوار آلتو، جیمز استرلینگ

-نمونه ای چون مدرسه باوهاوس

معماری شبه مدرنیستی ایران بر خلاف معماری مدرن که سعی در نزدیک کردن فضاهای عمومی و خصوصی دارد، این دو فضا را از هم جدا نگه می دارد.



  • معماری تاریخ گرا و بوم گرا

به شدت تحت تاثیر جریانات روشنفکری ایران در دهه های 1340 و 1350

رخدادهای تاثیرگذار در شکل گیری و جهت یابی آن:

-همایش بین المللی "بررسی امکان پیوند معماری سنتی با شیوه های نوین ساختمان" با حضور لویی کان (شهریور 1349 اصفهان)

-همایش بین المللی "نقش معماری و شهرسازی در کشورهای در حال صنعتی شدن" با حضور جیمز استرلینگ، حسن فتحی، کنزو تانگه و موشه سفدی (مهر 1353 تخت جمشید)

-انتشار کتاب حس وحدت: سنت عرفانی در معماری ایرانی (نادر اردلان و لاله بختیار) که از زاویه حکمت اشراق سهروردی به معماری ایرانی می نگریست.



  • معماری ایران پس از انقلاب اسلامی

معماران تحت تاثیر جنبش پست مدرنیسم کلاسیسیم در صدد برآمدند که به معماری معاصر ایران، چهره‌ای ایرانی ببخشند. این گرایش عمدتا در ساختمان‌های مهم دولتی نمود یافته است

معماران جوان ایران به کامپیوتر و رسانه گرایش داشته و همسو با جریانات معماری غرب دغدغه‌ای جز فرار از سیطره معماری مدرن ندارند. 



منابع
صالحی جزی، مختار، مروری کوتاه بر معماری و شهرسازی معاصر ایران، نشر:مختومقلی فراغی، ۱۳۸۱.
کی‍انی، مص‍طفی، «مع‍ماری دوره په‍لوی اول: دگرگونی اندیش‍ه‌ها، پی‍دایش و شک‍ل‌گی‍ری مع‍ماری دوره بی‍ست ساله مع‍اصر ایران ۱۲۹۹ - ۱۳۲۰»، ته‍ران: موسس‍ه مطالع‍ات تاریخ مع‍اصر ایران، ۱۳۸۳.
بانی‌مسعود، امیر. معماری معاصر ایران. تهران: نشر هنر معماری قرن، ۱۳۸۸.
رجبی، پرویز. معماری ایران در عصر پهلوی. تهران: دانشگاه ملی ایران، ۱۳۵۵.